خوش امدی به ویلاگ ما

2 آذر 1390 - دبير اجرايي شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران با تاكيد بر اينكه خورشيد گرفتگي جزئي روز 4 آذر ماه در اقيانوس قابل مشاهده است، گفت: خورشيد گرفتگي كلي بعدي در آبان ماه سال آينده رخ خواهد داد RSS          اشتراک در فیس بوک

اسدالله قمري نژاد با بيان اينكه اين گرفت از نوع جزئي است، افزود: خورشيد گرفتگي روز 4 آذر ماه از دوه 123 ساروسي و پنجاه و سومين گرفت از 70 گرفت اين دوره ساروسي است.

دبير اجرايي شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران توضيح داد: هر ساروس عبارت از يكسري گرفت‌هايي است كه با فاصله 18 سال و 11 روز و 8 ساعت به طور منظم رخ مي‌دهد.

به گزارش خبرگزاري مهر، وي با تاكيد بر اينكه اين خورشيد گرفتگي در ايران قابل رويت نيست، خاطر نشان كرد: اين گرفت در بخش‌هايي از آفريقاي جنوبي، تاسماني، نيوزيلند و قطب جنوب قابل مشاهده است.

قمري نژاد اضافه كرد: طبق نقشه‌هاي اين گرفت، اين پديده نجومي از اقيانوس گذر مي‌كند.

خورشيد گرفتگي كلي در سال آينده

قمري نژاد يادآور شد: خورشيد گرفتگي يا كسوف روز جمعه 4 آذر ماه به صورت جزئي است و براي رويت خورشيد گرفتگي كلي بايد تا سال آينده منتظر باشيم.

وي با تاكيد بر اينكه تا آبان ماه سال 91 خورشيد گرفتگي كلي رخ نخواهد داد، ادامه داد: در آبان ماه سال آينده خورشيد گرفتگي كلي رخ خواهد داد كه از استراليا آغاز مي‌شود.

ماه گرفتگي كلي در 19 آذرماه

دبير اجرايي شاخه آماتوري انجمن نجوم ايران از ماه گرفتگي در 19 آذرماه جاري نيز خبر داد و ادامه داد: اين ماه گرفتگي در ايران قابل رويت است.

محققان دانشگاه جورجيا موفق به ابداع ماده اي نورزا شده اند كه پس از چند ثانيه جذب نور مي تواند براي مدتي طولاني از خود نور نامرئي ساطع كند. RSS          اشتراک در فیس بوک

استفاده از ابزارهاي "درخشان در تاريكي" كه پس از دريافت نور خورشيد از خود نور مرئي مي تابانند، به اندازه ساعتهاي مچي رايج بوده و معمول به شمار مي رود. اما اين ابزارها در زماني كه فرد بخواهد نقطه اي را روشن كند اما ديده نشود، كاربردي ندارد، به ويژه در مناطق جنگي استفاده از چنين ابزاري مي تواند جان سربازان را به خطر بياندازد.

در چنين شرايطي ابزاري كه بتواند نور نامرئي ايجاد كند مي تواند بسيار كاربردي باشد، ابزاري كه محققان دانشگاه جورجيا موفق به ابداع آن شده اند. اين محققان موفق به ابداع ماده اي شده اند كه مي تواند پس از يك دقيقه نورگيري در برابر خورشيد براي مدتي طولاني از خود نور فروسرخ ساطع كند و اين نور را تنها مي توان با كمك عينكهاي ديد در شب مشاهده كرد.

نورهاي مرئي فسفري از سال 1996 مورد استفاده انسانها قرار گرفته اند و امروزه براي ايجاد نورهاي رنگي تركيبات شيميايي متفاوتي وجود دارند. اين تركيبات در علائم رانندگي، ايمني، نمايشگرها و ديگر تجهيزات به كار گرفته مي شوند و ساعتها پس از دريافت نور خورشيد مي توانند در تاريكي از خود نور ساطع كنند.

اكنون محققان دانشگاه جورجيا با استفاده از يون كروم سه ظرفيتي موفق به ابداع اولين نمونه از نور فسفري قابل تنظيم نزديك به فروسرخ شده اند. الكترونهاي اين ماده در برابر نور فعال شده و به سطح بالاتري از انرژي مي روند و  سپس دوباره به سطح انرژي اوليه خود سقوط مي كنند.

اين از دست دادن انرژي به شكل پرتوهاي نوري در طول موج نزديك به فروسرخ خود را نمايان مي سازند اما از آنجايي كه اين پرتوها از دوام بالايي برخوردار نبودند، دانشمندان براي حفظ آن چاره اي انديشيدند.

محققان از تركيبي از زينك و ماده اي آلي به نام "لانتانوم گالوژرمانات" كه يونهاي كروم سه ظرفيتي را در خود داشتند براي به دام انداختن انرژي آزاد شده از الكترونها و بهره برداري طولاني تر از نور ايجاد شده استفاده كردند. با اين كار ابتدا شدت تابش پرتوهاي نوري به سرعت كاهش يافت اما اين فرايند به تدريج كند شد و در مقابل سرعت از بين رفتن نور نيز كاهش پيدا كرد.

در حرارت اتاق اين انرژي ذخيره شده به صورت تدريجي آزاد شده و خود را به شكل نور مداوم فروسرخ نمايش مي دهد كه مي تواند براي دو هفته دوام داشته باشد.

محققان اين ابداع جديد را در زير نور خورشيد، نور فيلتر شده خورشيد و نور فلورسنت آزموده و دريافتند تركيب جديد تنها با دريافت چند ثانيه نور طبيعي حتي در يك روز ابري مي تواند براي مدتي طولاني نوردهي كند.

بر اساس گزارش پاپ ساينس، اين ماده به شكل مايع نيز مي تواند كاربردي باشد براي مثال مي توان از آن در ابزارهاي ويژه عمليات اعماق دريا استفاده كرد.

همچنين مي توان از اين تركيب جديد در ساخت سلولهاي خورشيدي با كارايي بالاتر، نانوذراتي با توانايي اتصال به سلولهاي سرطاني، و يا رنگهاي فروسرخي كه تنها با كمك دوربينهاي ويژه قابل مشاهده خواهند بود، استفاده كرد.

آتشفشان روزنه‌اي در سطح زمين است كه سنگ‌هاي گداخته، خاكستر و گازهاي درون زمين از آن به بيرون فوران مي‌كنند. فعاليت آتشفشاني با برون‌افكني صخره‌ها، با گذشت زمان باعث پيدايش كوه‌هاي آتشفشاني بر سطح زمين مي‌شود. آتشفشان‌ها معمولاً در نقاطي يافت مي‌شوند كه ورقه‌هاي زمين‌ساخت، همگرايي يا واگرايي دارند. RSS          اشتراک در فیس بوک

آتشفشان روزنه‌اي در سطح زمين است كه سنگ‌هاي گداخته، خاكستر و گازهاي درون زمين از آن به بيرون فوران مي‌كنند. فعاليت آتشفشاني با برون‌افكني صخره‌ها، با گذشت زمان باعث پيدايش كوه‌هاي آتشفشاني بر سطح زمين مي‌شود. آتشفشان‌ها معمولاً در نقاطي يافت مي‌شوند كه ورقه‌هاي زمين‌ساخت، همگرايي يا واگرايي دارند.

يكي از سوال‌هايي كه مدت‌ها در فيزيك بي‌جواب مانده،‌ اين است كه چگونه ابري از گدازه هاي آتشفشاني مي‌تواند جريان الكتريكي را از خود عبور دهد و در موارد برخورد صاعقه باعث تخليه بار الكتريكي آن بشود. بر اساس مشاهدات، وقتي ذرات ماسه يا ساير ذرات ريز به هم مي‌رسند، به نوعي بار الكتريكي توليد مي‌كنند،‌ گاهي از اين طريق در طوفان‌هاي غبار يا غبار برخاسته از خاكستر آتشفشان‌ها،‌ تخليه بار صاعقه ديده مي‌شود. چگونگي اين رويداد تا مدت‌ها براي دانشمندان يك معما بود.

اين يافته جديد مي‌تواند در بسياري مسائل عملكردي كمك كننده باشد. براي مثال در چسبندگي ذرات غبار باردار به صفحه‌هاي خورشيدي و يا در تخليه بار الكتريكي‌هاي خطرناكي كه گاهي هنگام فرود هليگوپتر در صحرا اتفاق مي‌افتد.

به گفته هانس هرمان، محقق مواد در زوريخ، ابرهاي غبار در سيلوهاي نگهداري دانه‌ها و حبوبات و در صنعت داروسازي مشكل ايجاد مي‌كند و گاهي باعث روي دادن انفجار در آن‌ها مي‌شود.

هرمان وقتي به اين موضوع علاقه‌مند شد كه زدن صاعقه به تپه‌هاي شني را تماشا مي‌كرد. وي در اين باره مي‌گويد: «فكر كردم معمولا وقتي ذرات به هم مي‌رسند خنثي مي‌شوند. پس چه طور ممكن است كه بار الكتريكي در اين ذرات اين طور زياد شود؟»

هرمان براي رسيدن به پاسخ به اتفاق همكارانش يك مدل طراحي كرد. بر اساس اين مدل، ذرات قبل از برخورد صاعقه خنثي هستند اما تحت تاثير زمينه الكتريكي محيط،‌ قطبي‌شده‌اند؛‌ قطب منفي رو به بالا و قطب مثبت رو به پايين (نسبت به زمين). به محض برخورد، ذرات يكديگر را خنثي مي‌كنند اما تا از هم جدا مي‌شوند، هر كدام مجددا قطبي مي‌شوند و اين بار، بار الكتريكي بيشتري دارند.

براي جلوگيري از جريان يافتن بار الكتريكي در ميان ابري از ذرات، يك مانع لازم است كه براي مثال باعث شود برخي ذرات بار مثبت بگيرند و برخي ديگر بار منفي. فرضيه ذراتي كه از نظر اندازه با هم يكي نباشند،‌ در اين شرايط ممكن است جواب بدهد. در مورد ذرات هم‌اندازه هم، دست كم اين فرضيه به يك سوال ديرينه جواب مي‌دهد.

با اين كه معماهاي بسيار در اين مورد باقي مانده است، ‌مانند اين كه زمينه الكتريكي محيط از كجا مي‌آيد. اما اين پژوهشگران از نتيجه كار خود بسيار خرسندند و آن را آغازي براي حل بسياري مسائل و مشكلات كاربردي مي‌دانند.

سحابي نشري شارپلس 106-2 با فاصله 2هزار سال‌نوري از زمين، يكي از زايشگاه‌هاي فعال ستاره‌اي در كهكشان راه‌شيري است كه در آينده نه‌چندان دور ميزبان خوشه‌اي ستاره‌اي با50 تا 150 ستاره خواهد بود. RSS          اشتراک در فیس بوک

سحابي نشري شارپلس 106-2 با فاصله 2هزار سال‌نوري از زمين، يكي از زايشگاه‌هاي فعال ستاره‌اي در كهكشان راه‌شيري است كه در آينده نه‌چندان دور ميزبان خوشه‌اي ستاره‌اي با50 تا 150 ستاره خواهد بود.

در مركز اين سحابي دوقطبي كه شبيه به ساعت‌شني به نظر مي‌رسد، ستاره‌اي 15 بار سنگين‌تر از خورشيد وجود دارد كه حدود يكصدهزار سال از عمرش گذشته و دانشمندان حدس مي‌زنند شكل عجيب اين سحابي به‌دليل فوران شديد بادهاي ستاره‌اي از قطب‌هاي اين ستاره باشد. پرتوهاي پرانرژي اين ستاره جوان باعث روشن شدن اين سحابي و تابش مولكول‌هاي آن شده است.

در حدود دو ماه قبل فيزيكداناني كه بر روي آزمايش "نوترينوي سرن به سمت گرن ساسو" كار مي كنند به نتايج جالبي دست يافتند كه مي تواند تئوري نسبيت انيشتين را به چالش بكشد.اين دانشمندان كشف كردند كه ذرات نوترينو فاصله ميان سرن در ژنو تا گرن ساسو در مركز ايتاليا را با سرعتي بيش از سرعت نور پيموده اند. RSS          اشتراک در فیس بوک

 انتشار اين خبر جامعه علمي را به شدت شگفت زده كرد. از اين رو اين دانشمندان آزمايشات خود را تكرار كردند اما اين بار نيز با استفاده از اندازه گيريهاي دقيقتري به نتايج قبلي دست يافتند.

در اين آزمايش جديد كه اولين تائيد درمورد نتايج قبلي است، دانشمندان آزمايش اپرا دسته پرتوهاي نوترينوها را از سرن گسيل كردند و به همان نتايج به دست آمده در ماه سپتامبر رسيدند.

به نظر مي رسد كه اين آزمايشات جديد بخش خطاهاي بالقوه سيستماتيك را كه در اندازه گيريهاي قلبي لحاظ شده بود رفع كرده است.

"فرناندو فروني"، رئيس موسسه ملي فيزيك هسته اي ايتاليا در اين خصوص توضيح داد: "يك اندازه گيري تا اين حد حساس، مفاهيم عميقي در فيزيك دارد. آزمايش اپرا به خاطر گسيل ويژه اي از دسته پرتوهاي نوترينو از سرن توانست به تائيد مهمي براي نتايج قبلي خود برسد. نتايج مثبت اين آزمايش به ما اطمينان بيشتري داد هرچند تائيدات نهايي را بايد آزمايشات مشابه ديگري كه در ساير نقاط دنيا انجام مي شود ارائه كنند."

17 نوامبر فيزيكدان اپرا گزارشي را درباره اندازه گيريهاي سرعت حركت نوترينوها در مجله علمي JHEP و سايت ArXiv منتشر كردند.

براساس گزارش لارپوبليكا، اين دسته پرتوهاي نوترينو از مشخصات "زمان استخراج" بهتري برخوردار بودند. طول هر يك از بسته هاي نوترينو تنها 3 نانوثانيه بود و با فاصله زماني 524 نانوثانيه از يكديگر گسيل مي شدند.

در اين مورد، بسته ها متراكم تر و فاصله ميان آنها بيشتر از بسته هاي آزمايش ماه سپتامبر بود، به طوريكه در آزمايش قبلي طول بسته ها 10.500 نانوثانيه بود و با فاصله 50 ميليون نانوثانيه از يكديگر گسيل مي شدند.

اين آزمايش جديد به دانشمندان اجازه داد كه با دقت بالاتري سرعت نوترينوها را اندازه گيري كنند. در اين فاز، اپرا 20 حركت را انتخاب و به طور مستقل بررسي كرد. آزمايشات آينده حركت اين ذرات در سال 2012 انجام خواهند شد.

آزمايشات جديد درباره سرعت نوترينوها- اين تصوير كه از سوي موسسه ملي فيزيك هسته اي ايتاليا منتشر شده است توضيحاتي را در مورد آزمايش "نوترينوها از سرن به گرن ساسو" ارائه مي كند. فاصله ميان اين دو مركز تحقيقاتي 730 كيلومتر است. در آزمايش اول كه در ماه سپتامبر انجام شد نوترينوها در بسته هاي بزرگي كه طول هر يك از بسته ها 10.500 نانوثانيه و فاصله هر يك 50 نانوثانيه بود درحالي كه در آزمايش دوم (نمودار سمت راست) طول هر بسته 3 نانوثانيه و فاصله آنها 524 نانوثانيه است

در آزمايشي كه ماه سپتامبر انجام شد، آشكارساز "اپرا" با دريافت و بررسي بيش از 15 هزار ذره نوترينو كه در برخورد دهنده "سوپر سينكروتون پروتون" در سرن توليد شده و با طي مسافت 730 كيلومتر به لابراتوارهاي "گرن ساسو" در ايتاليا رسيده بود كشف كرد كه اين ذرات براي طي اين مسافت تنها 2.4 ميلي ثانيه را صرف كردند و سرعت آنها 60 نانوثانيه بيش از سرعت حركت نور شد.

به گفته فيزيكدانان درصورتيكه اين نتايج به تائيد نهايي برسند انقلابي واقعي در فيزيك رخ مي دهد چراكه تاكنون تمام پيش بيني هاي تئوري نسبيت انيشتين تائيد شده اند و اين اولين بار است كه نتايجي دال بر رد اين نظريه منتشر مي شود.

برپايه نظريه "نسبيت" كه انيشتين در سال 1905 آن را ارائه كرد سرعت، يك ثابت جهاني است كه بخشي از معادله معروف E=mc² را به خود اختصاص داده است. در اين معادله، E انرژي، m جرم و c سرعت نور را نشان مي دهد.

اين نسبيت پيش بيني مي كند كه اگر جسمي با سرعتي فراتر از سرعت نور حركت كند بايد جرمي بي نهايت بزرگ داشته باشد. به همين دليل سرعت نور تاكنون به عنوان يك نقطه نهايي شكست ناپذير شناخته شده است.